Geschiedenis van de VS
De Amerikaanse geschiedenis is een indrukwekkend verhaal. Lees er meer over op deze pagina.
- 250+ jaar oud
- Onafhankelijkheidsverklaring in 1776
- Grondwet in werking sinds 1789
In het kort
- 13 kolonies verklaren zich onafhankelijk in 1776 van de Britten. Ze winnen de onafhankelijkheidsoorlog en vormen een nieuwe grondwet.
- De Verenigde Staten breiden zich uit naar het westen terwijl de spanningen over slavernij uitmonden in de Amerikaanse burgeroorlog (1861–1865).
- Slavernij wordt afgeschaft na de burgeroorlog maar discriminatie blijft bestaan. De burgerrechtenbeweging zorgt in de jaren zestig van de 20e eeuw voor gelijke stemrechten.
- Na deelname aan de Eerste en Tweede Wereldoorlog groeit de VS uit tot een supermacht. Daarna domineert de Koude Oorlog met de Sovjet-Unie.
- De aanslagen van 11 september 2001 leiden tot oorlogen in Afghanistan en Irak terwijl de politieke verdeeldheid in de Verenigde Staten toeneemt.
Kolonisatie & oprichting (1607-1789)
Europese kolonisatie begint in 1607 met de stichting van de nederzetting Jamestown in Virginia. In 1620 volgt de Plymouth-kolonie in Massachusetts. In de honderd jaar daarna ontstonden er 13 Britse kolonies langs de oostkust van de VS. Langzamerhand werden de kolonisten steeds ontevredener over het Britse bestuur.
Vanaf het begin maakten de Britse kolonies gebruik van slaven, startend in 1619. Ook kwamen ze in conflict met inheemse Amerikanen die van hun land werden verdreven.
De spanningen tussen de kolonies en de Britten liepen ondertussen verder op. Een belangrijke reden was ontevredenheid over het betalen van belasting. Dit leidde tot de onafhankelijkheidsverklaring in 1776, gevolgd door oorlog met de Britten. Met Franse steun wonnen de kolonies de oorlog en in 1783 worden ze als onafhankelijk erkend door de Britten. Daarna werd een nieuwe grondwet gevormd die in 1789 in werking ging.
Uitbreiding & slavernijkwestie (1789-1860)
De VS breidt zich uit in rap tempo. De Aankoop van Louisiana verdubbelt het grondgebied en verdere uitbreiding naar het westen bereikt de westkust. De VS en Mexico vochten een oorlog die in 1848 door de VS werd gewonnen.
De uitbreiding bracht ook verdere conflicten met inheemse stammen. Tussen 1830 en 1850 worden Amerikaanse indianen gedwongen herplaatst.
Ondertussen bleef slavernij een controversieel onderwerp. Bij nieuw grondgebied werd de vraag gesteld of slavernij toegestaan mocht worden. Een reeks van politieke compromissen stelde het probleem steeds verder uit maar uiteindelijk brak toch de burgeroorlog uit over slavernij.
Burgeroorlog en wederopbouw (1861-1877)
Abraham Lincoln won de verkiezingen van 1860 en was tegen uitbreiding van slavernij. Elf zuidelijke staten wilden zich daarom afscheiden van de Verenigde Staten wat resulteert in de burgeroorlog van 1861 tot 1865.
De burgeroorlog leidt naar schatting tot wel 700.000 doden en is daarmee een van de meest dodelijke oorlogen in de Amerikaanse geschiedenis. De noordelijke staten winnen de oorlog in 1865 en daarna wordt slavernij afgeschaft.
Na de burgeroorlog begon een periode van wederopbouw, in de VS bekend als Reconstruction Era. Het doel was om het zuiden weer op te bouwen en voormalige slaven te integreren in de maatschappij en meer rechten te geven. Het lukte zwarte Amerikanen zelfs om politieke posities te winnen in het zuiden.
Maar de Reconstruction Era eindigde in 1877. De federale (nationale) regering haalde haar troepen weg uit het zuiden na een politieke deal. Daarna kwamen er wetten (Jim Crow wetten genoemd) in het zuiden om zwarte en witte Amerikanen van elkaar te scheiden. Deze wetten bleven bijna honderd jaar bestaan. Ook werd het moeilijk gemaakt voor zwarte Amerikanen om te stemmen.
20e eeuw
De VS ging de 20e eeuw in met grote groei in industriële productie, Europese immigratie en de opkomst van zeer machtige monopolies. Aan het begin van de 20e eeuw werden daarom maatregelen genomen om de macht van die monopolies in te perken. Ook kwam er betere bescherming voor arbeiders en mochten vrouwen in het hele land vanaf 1920 stemmen.
Grote Depressie (1929-1939)
In 1929 is er een beurscrash en ontstaat een gigantische economische crisis in de VS die ongeveer 10 jaar zal duren. De regering van president Roosevelt neemt verschillende maatregelen om de crisis tegen te gaan.
Tweede Wereldoorlog (1941-1945)
De VS worden door Japan aangevallen in 1941 waardoor de VS met eigen troepen gaat meedoen aan de oorlog. De VS groeit gedurende de oorlog uit tot een supermacht en ontwikkelt de atoombom.
Koude Oorlog (1947-1991)
De VS en haar Westerse bondgenoten hebben een decennialange rivaliteit met de Sovjet-Unie. De VS raakt zelf betrokken in oorlogen in Korea en Vietnam en strijdt tegen het communisme.
Burgerrechtenbeweging (1954-1968)
Zwarte Amerikanen werden nog steeds gediscrimineerd. Een burgerrechtenbeweging kwam op komst en resulteerde in juridische strijd, protesten en boycotten. Een bekende figuur destijds was Martin Luther King.
Uiteindelijk voert de Amerikaanse overheid in de jaren 60 nieuwe wetgeving in. Deze wetgeving zorgt voor betere rechten voor zwarte Amerikanen.
21e eeuw
De Sovjet-Unie stortte in in de jaren 90. De VS begint de 21e eeuw als de enige supermacht in de wereld.
Aanslagen 11 september 2001
Bijna 3000 Amerikanen komen om tijdens de aanslagen op 11 september 2001. Terroristen kaapten vliegtuigen en vlogen tegen de Twin Towers en het Pentagon aan.
Irak en Afghanistan
Als gevolg op de aanslagen van 11 september begint de VS militaire operaties tegen het Iraakse regime van Saddam Hoessein en de Taliban in Afghanistan. Uiteindelijk bleven de Amerikanen decennia in Irak en Afghanistan tot onvrede van vele Amerikanen.
Financiële crisis 2007-2008
De financiële crisis van 2007-2008 is de zwaarste economische crisis sinds de Grote Depressie en leidt tot grote onvrede en economische problemen voor vele Amerikanen.